یکی از پرتکرارترین استدلال طرفداران حجاب اجباری این است که بدحجابی زنان باعث لرزیدن دل مردان و خیانت و طلاق و در نهایت سست شدن بنیان خانواده است. این ادعا در ماده اول لایحه حجاب نیز تکرار شده است. برای بررسی این ادعا تحقیقات میدانی درباره علل خیانت و طلاق که به صورت مقاله علمی پژوهشی منتشر شدهاند را مرور میکنیم. تحقیقات میدانی درباره خیانت بیشتر بر عوامل روانی سوقدهنده فرد به خیانت مانند صفات شخصیتی، طرحواره، سبک دلبستگی و ... یا تاثیر خیانت بر روابط زوجین بخصوص همسر خیانتدیده تمرکز دارند. با این حال چندین تحقیق به دلایل و توجیهات همسر بیوفا پرداختهاند:چوپانی، سهرابی فرد، محمدی، اسماعیلی، صمدی فرد (۱۳۹۸) ادراک مردان بیوفا از علل و عوامل بازدارنده از روابط فرازناشویی را طی یک مطالعه کیفی بررسی کردند. ۱۲ مرد خاطی در شاهین دژ مورد مصاحبه قرار گرفتند و تحلیلی تفسیری علل خیانت زناشویی را شناسایی کرد: ۱- علل درون فردی: تنوعطلبی جنسی، عدم پایبندی مذهبی، کسب اعتماد به نفس، انتقام. ۲- علل بینفردی: نارضایتی جنسی، نارضایتی عاطفی و عدم تعهد. ۳- علل محیطی: مهیا بودن شرایط خیانت و اختلال در همسرگزینی.فیروزجائیان و قدیری (۱۳۹۶) در مطالعه پدیدارشناختی دلایل بیوفایی زناشویی، ۳۶ نفر از زنانی را که تجربه رابطه فرازناشویی داشتند را بررسی کردند و ده دلیل اصلی خیانت: فردگرایی و خودمحوری، ضعف دینداری و اخلاق، عدم رفع نیازهای جنسی، عدم رفع نیازهای عاطفی و روانی، خشونت فیزیکی و کلامی شوهر، ضعف نظارت بر زندگی و زندگی صادقانه، تاثیرپذیری از دوستان، فقر و مشکلات اقتصادی، اعتیاد، رسانه و شیوع فرهنگ فساد در جامعه برشمردند.پنجهبند و عنایت (۱۳۹۵) در پی تبیین فرآیند شکلگیری رابطه فرازناش

چرا هر روز خبر مهاجرت یکی از بستگان و آشنایان یا پناهندگی ورزشکاران و هنرمندان را میشنویم؟ آیا این موج مهاجرت عادی است؟ همه ناظران توافق دارند موج فعلی مهاجرت ایرانیان عادی نیست. عدهای متخصصان را بابت تلاش برای یافتن زندگی بهتر در کشورهای غربی سرزنش میکنند و آنها را به فقدان وطنپرستی متهم و یادآوری میکنند بابت آموزش آنها بودجه بسیاری صرف شده و خواهان موانع اداری و هزینههای مالی بیشتر بر سر راه مهاجرت متخصصان هستند، عدهای از خودخواهی مهاجرین میگویند که پدر و مادر خود را در ایام پیری رها میکنند و عدهای دیگر با شور انقلابی شعار میدهند که: «سفر چرا؟ بمان و پس بگیر». اما علوم اجتماعی ورای تصمیمهای فردی به روابط و ساختارهای اجتماعی مینگرد و پاسخ میدهد: آنها که مهاجرت میکنند از تغییر شرایط جامعه ناامید شدهاند و کشور را ترک میکنند. ■ هیرشمن در کتاب «خروج، اعتراض و وفاداری» (۱۹۷۰)، دو شیوه برخورد با نارضایتی از خدمات را (که از سوی سازمانهایی نظیر بنگاه، خانواده، حزب سیاسی و دولت عرضه میشود) بررسی میکند که عبارتند از: خروج و اعتراض. « خروج عبارت است از قطع رابطه فرد با سازمان متبوع و در عوض روی آوردن به سازمانی دیگر، حال آنکه اعتراض عبارت است از مبادرت به اصلاح واحد متبوع به مدد انتقال صدای نارضایتی به دست اندرکاران». ■ هیرشمن در مقاله «خروج، اعتراض، دولت» با مطرح کردن نقش دولت پژوهش خود را کامل میکند. او اشاره میکند گاهی شهروندان در تقابل با دولت به این نتیجه میرسند که اعتراض به جایی نمیرسد یا هزینهاش بسیار زیاد است و خروج را در دستور کار خویش قرار دهند و از کشورشان مهاجرت کنند. افزایش ۱۴۰ درصدی موج مهاجرت جوانان متخصص در یکسال اخیر که بیش از نیمی از آنان

نویسندگان: خدیجه کشاورز، فردوس شیخالاسلام، فاطمه موسوی ویایهمسائل اجتماعی ایران سال ۱۲ پاییز و زمستان ۱۴۰۱ شماره ۲دانشگاه در ایران یکی از مهمترین فضاهای حضور اجتماعی زنان است و برای بسیاری از زنان جوان به ویژه زنان ساکن شهرهای کوچک و روستاها مهمترین پنجره مشارکت اجتماعی است. علیرغم دستاوردهای اجتماعی انکارناپذیر دانشگاه برای زنان، یکی از مشکلات تحصیل زنان، وقوع آزار جنسی در دانشگاه است که پدیدهای جهانی است. برخی مطالعات و گروههای پژوهشی دانشگاهی در بعضی دانشگاهها تلاش برای مستند کردن این پدیده و چارهجویی برای آن را در دستور کار خود قرار دادهاند. این پژوهش به دنبال فهم چگونگی عملکرد آزار جنسی میان استاد و دانشجو در یکی از دانشگاههای ایران به روایت دانشجویان است. سوالات تحقیق عبارتاند از: کدام عوامل و شرایط، زمینهساز وقوع آزار جنسی در محیط دانشگاه است؟ دانشجویان دختر قربانی آزار جنسی در دانشگاه به چه استراتژیها و راهبردهایی برای مقابله با آن متوسل میشوند؟ کدام عوامل مانع آشکارسازی و پیگیری آزار جنسی در دانشگاه است؟دادههای این تحقیق با رویکرد توصیفی- تحلیلی در مطالعهای کیفی و با ابزار مصاحبه نیمهساختیافته در دانشگاهی در یکی از استانهای مرزی جمعآوری شد. با ۱۵ نفر از دانشجویان و تازه فارغالتحصیلشدگان دختر که آزار جنسی در دوران تحصیل را تجربه کرده یا در اطرافیان خود شاهد آن بودند مصاحبه شد و دادههای به دست آمده مورد تحلیل قرار گرفت. در روایات برخی از دختران دانشجوی مشارکتکننده در این پژوهش ردپای فرهنگ تجاوز در دانشگاه را میبینیم. استادانی که بهرغم آگاهی از تعرض همکارانشان به دانشجویان، چشم بر عمل آنها میبندند؛ خشونت اعمالشده بر دانشجو را کوچک میشمارند

▪️جنسیت اولین بخش هویت ماست که درک میکنیم. طبقه یا نژاد دیرتر و با ورود به مهد کودک یا مدرسه و مقایسه با سایر کودکان فهم میشوند، هرچه این محیطهای اجتماعی یکدستتر باشند این درک تفاوت و تمایز دیرتر رخ میدهند. اما درک از جنسیت متمایز و نقشهای متفاوت جنسیتی پدر و مادر قبل سهسالگی شکل میگیرند. به همین دلیل جنکینز جنسیت را مهمترین بخش هویت انسانی میداند.▪️همانطور که در روانشناسی سالها این مجادله وجود داشت که رفتار انسانی تا چه حد از ژنتیک و طبیعت برمیآید و تا چه حد از محیط و تربیت، در جامعهشناسی جنسیت نیز این مجادله وجود دارد که تفاوت میان زنان و مردان تا چه حد حاصل تفاوتهای طبیعی آنهاست و تا چه حد برساخته اجتماعی و حاصل تربیت؟ پاسخ مجادله تفاوت جنسیتی هم مشابه مجادله طبیعت و محیط روانشناسی است، یعنی تفاوت طبیعی بنیانی است که نقشهای اجتماعی متفاوت و ارزشهای فرهنگی خاصی روی آن بنا شده. اما قابل تغییر است.▪️جنسیت در کنار اصل و نسب مهمترین صفات غیراکتسابی و معیار قشربندی در جوامع کشاورزی سنتی بودند که فرصتها و امکانات در دسترس یک فرد را مشخص میکردند. جنسیت زن از دسترسی به بیشتر حوزههای عمومی از قدرت تا دانش محروم میماند اما با صنعتی شدن و تقسیم کار پیچیده همراه آن از اهمیت صفات غیراکتسابی از جمله جنسیت کاسته شد تا آنجا که اکنون در قرن ۲۱ در کشورهای توسعه یافته با کمرنگ شدن عامل جنسیت و برابری جنسیتی روبرو هستیم.▪️اینگلهارت در تبیین این تحولات فرهنگی بر این نکته تاکید دارد که جوامع سنتی درگیر تلاش برای بقا هستند، با تامین امنیت اقتصادی و تامین سطوح پایین نیازهای هرم مازلو، به مرحله توجه به ارزشهای فرامادی و ابراز وجود میرسند و زنان نیز عاملیت مییابند و زمینه بر

به نقل از اینستاگرام محمدحسین بادامچی

مستند «هیچکس منتظرت نیست» ساخته محسن اسلامزاده با سپیده علیزاده، مددکار اجتماعی همراه میشود تا گوشهای از مصائب زنان معتاد فرودست منطقه شوش تهران را به تصویر بکشد. نمایش این مستند در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران بهانهای بود تا به موضوع زنان معتاد بپردازم:رابرت چمبرز شرح میدهد که پنج دسته عوامل شامل فقر (مشاغل کمدرآمد با ساعات طولانی، سرپناه نامناسب)، آسیبپذیری (نداشتن بیمه و پسانداز و شبکه حمایت اجتماعی در برابر حوادث)، ضعف جسمانی (معلولیت، بیماری، سوء تغذیه)، انزوای اجتماعی (تحصیلات پایین، نداشتن سرمایه فرهنگی) و بیقدرتی (نداشتن سواد حقوقی، قدرت چانهزنی، دسترسی به تسهیلات دولتی) افراد را در تله محرومیت نگه میدارند؛ میتوان دید زنان بیشتر در این تله گرفتار میشوند.بررسی پرونده هفتصد نفر از مراجعان خانه خورشید در منطقه دروازه غار (با مدیریت لیلا ارشد) در سالهای ۸۶ تا ۹۱ نشان میدهد هفتاد درصد آنها هرگز به دبیرستان نرفتند و ۸۰ درصد قبل از پانزدهسالگی ازدواج کردند و ۷۵ درصد عضوی معتاد در خانواده خود داشتند ( ۲۳ درصد موارد شوهر معتاد داشتند) و ۴۰ درصد قبل پانزده سالگی اولین بار مصرف کرده بودند. در مورد این زنان تله محرومیت آنها از خانواده آسیب دیده نشات گرفته است و تقاطع جنسیت و طبقه آشکار است.در کتاب زنان و مسائل اجتماعی که سال ۱۳۹۴ منتشر شد در مقاله «اعتیاد و ایدز در شهر تهران» حسن رفیعی، رویا نوری و سعید نوروزی تحقیقات مختلف ایران و جهان در این زمینه را مرور میکنند که نشان میدهند زنان نسبت به مردان دلایل بیشتری برای مصرف مواد مخدر دارند، در بازه کوتاهتری معتاد میشوند، عوارض مخرب اعتیاد بر آنها بیشتر است و سختتر درمان میشوند.از این گذشته انگ اعتیاد برای